اهميت اذان و اقامه

 

 

اهميت اذان و اقامه و فلسفه و اسرار آن

 

اهميت اذان و اقامه و فلسفه و اسرار آن نویسنده: محمد وحيدي حضرت علي عليه السلام مي فرمايد : من صلي بأذان و اقامه صلي خلفه صف من الملائکه لا يري طرفاه و من صلي باقامه صلي خلفه ملک ؛ (1) هر کس نماز خود را با اذان و اقامه بخواند ، صفي از فرشتگان پشت سر او به نماز مي ايستند که دو طرف آن ديده نمي شود و هر کس نماز خود را با اقامه ي تنها بخواند يک فرشته پشت سر او نماز مي گزارد . مسأله : کسي که اذان و اقامه را عمدا ترک کرده و وارد نماز شده است نمي تواند نماز را به خاطر تدارک اذان و اقامه قطع نمايد و اما اگر به خاطر فراموشي باشد تا به حد رکوع نرسيده به اتفاق همه ي فقها مي تواند نماز را قطع کرده و پس از گفتن اذان و اقامه دوباره نماز را شروع کند و اما اگر در رکوع يادش بيايد اختلافي است. (2) فلسفه و اسرار اذان و اقامه در بعضي از اخبار « اذان » به نفخه ي اولي که براي مردن خلايق است و « اقامه » به نفخه ي دوم که براي زنده شدن خلايق و خارج شدن از قبرهاست تشبيه شده است . و از حضرت رضا عليه السلام روايت شده است که : خداوند مردم را به اذان امر فرمود براي جهات بسياري که بعضي از آنها يادآوري مردم و آگاه نمودن افراد غافل و معرفتي وقت نماز به کساني که سرگرم به کار هستند . (3) دستور اذان و اقامه مسأله : اذان هجده جمله است : الله اکبر ( چهار مرتبه ) أشهد ان لا اله الا الله ، أشهد أن محمدا رسول الله ، حي علي الصلوه ، حي علي الفلاح ، حي علي خير العمل ، الله اکبر ، لا اله الا الله ( هر يک دو مرتبه ) و اقامه هفده جمله است ؛ يعني دو مرتبه الله اکبر از اول اذان و يک مرتبه لا اله الا الله از آخر آن کم مي شود و بعد از گفتن حي علي خير العمل بايد دو مرتبه قد قامت الصلاه اضافه نمود . (4) مسأله : « أشهد أن عليا ولي الله » جزء اذان و اقامه نيست ؛ ولي خوب است بعد از « أشهد أن محمدا رسول الله » به قصد قربت گفته شود . (5) پي نوشت ها:1. جامع آيات و احاديث نماز ، ج 1 ، ص 357 به نقل از ثواب الاعمال . 2. العروه الوثقي ، ج 1 ، في مستحبات الاذان و الاقامه ، مسئله 4 . 3. اطيب البيان ، ج 1 ، ص 165 .4. توضيح المسائل مراجع ، مسأله 918 .5. همان ، مسأله ، 919 .منبع:کتاب دانستني هاي لازم از نمازتصاوير زيبا و مرتبط با اين مقاله  

 

 

اهمیت اذان و اقامه  و بعضی از روایات وارده در این باره 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حدثنی محمد بن علی ماجیلویه رضی الله عنه قال حدثنی عمی محمد بن ابی القاسم عن احمد بن ابی عبدالله عن ابیه عن محمد بن سنان عن المفضل بن عمر قال قال ابو عبدالله علیه السلام من صلی باذن و اقامه صلی خلفه صفان من الملائکه و من صلی باقامه بغیر اذان صلی خلفه صف واحد قلت له و کم مقدار کل صف قال اقله ما بین المشرق و المغرب و اکثره ما بین السماء و الارض ثواب من قرا قل هو الله احد و انا انزلناه و آیه الکرسی فی کل رکعه من تطوعه.

 

ترجمه :

 

2. امام صادق علیه السلام فرمودند: کسی که با اذان و اقامه نماز بخواند، دو صف از فرشتگان پشت سر او نماز می خوانند و کسی که با اقامه و بدون اذان نماز بخواند پشت سر او یک صف نماز می خوانند. روای می گوید عرض کردم : طول هر صف چقدر است ؟ فرمودند: کوتاهترین آن از شرق تا غرب و طولانی ترین آن از آسمان تا زمین است .

 

اذان به خاطر خدا

 

قال رسول الله - صلى الله عليه وآله -:المؤ ذن المحتسب كالشاهر بسيفه فى سبيل الله القائل بين الصفين ؛

اذان گويى كه به خاطر خدا اذان بگويد، مانند كسى است كه در راه خدا شمشيرش را از غلاف بيرون مى آورد، و بين دو صف (كفر و اسلام ) جنگ مى كند.   (بحارالانوار، ج 81، ص 149)

 

نخستين اذان گو

 

قال رسول الله - صلى الله عليه وآله -:ان اول من سبق الى الجنة بلال ... لانه اول من اذن ؛ 

 

بلال نخستين كسى است كه به سوى بهشت پيشى گرفت ، چون كه او نخستين كسى بود كه اذان گفت .

(وسائل الشيعه ، ج 4، ص 614)

 

شنيدن اذان و شركت در نماز جماعت

 

قال على - عليه السلام -:من سمع النداء فلم يجبه من غير علة فلا صلاة له ؛

 

هركه بانگ (اذان) را بشنود و بدون علت بدان پاسخ ندهد، پس نمازى براى او نيست . وسائل الشيعه ، ج 55، ص 375)

 

هنگام شنيدن اذان

 

قال الصادق - عليه السلام -:اذن كلما سمعت الاذان كما يوذن الموذن ؛

 

وقتى صداى اذان موذن را شنيدى ، اذان بگو.    (بحارالانوار، ج 81، ص 174)

 

اهل آسمان و شنيدن اذان

 

قال رسول الله - صلى الله عليه وآله -:ان اهل السماء لايسمعون من اهل الارض شيئا الا الاذان ؛

 

همانا اهل آسمان نمى شنوند از اهل زمين چيزى مگر اذان را.   ميزان الحكمه ، ج 1، ص 82)

 

مزد موذن

 

قال على - عليه السلام -:لاباس ان يجرى عليه من بيت المال ؛

 

براى موذن از بيت المال مزدى بدهند، اشكالى ندارد.   بحارالانوار، ج 81، ص 161)

 

رفع بداخلاقى به وسيله اذان

 

عن ابى عمير، عن هشام بن سالم ، قال - عليه السلام -:و من ساء خلقه فاذنوا فى اذنه ؛

 

كسى كه اخلاقش بد است در گوش او اذان بگوييد.      ميزان الحكمه ، ج 1، ص 84)

 

اذان و اقامه در گوش نوزاد

 

قال الصادق - عليه السلام -:المولود اذا ولد يوذن فى اذنه اليمنى و يقام فى اليسرى ؛

 

فرزند وقتى به دنيا آمد، در گوش راست او اذان و در گوش چپ او اقامه بگوييد.  مكارم الاخلاق ، ص 261

 

نماز همراه با اذان و اقامه

 

قال على - عليه السلام -:من صلى باذان و اقامة صلى خلفه صف من الملئكة لايرى طرفاه و من صلى باقامة صلى خلفه ملك ؛

 

هركس كه نماز خود را با اذان و اقامه بخواند، صفى از فرشتگان پشت سر او به نماز مى ايستد كه دو طرف آن صف ديده نمى شود و هر كس نماز خود را با اقامه تنها بخواند، يك فرشته پشت سر او نماز مى گزارد.

 

ثواب الاعمال ، ص 58)

 

دعاى بين اذان و اقامه

 

قال رسول الله - صلى الله عليه وآله -:الدعاء بين الاذان و الاقامة لايرد؛

 

دعاى بين اذان و اقامه رد نمى شود.    شهاب الاخبار، ص 44 )

 

-------------------------------------

 

مسأله 916

 

براي مرد و زن مستحب است پيش از نمازهاي يوميه اذان واقامه بگويند ، ولي پيش از نماز عيد فطر و قربان ، مستحب است سه مرتبه بگويند الصلاة و در نمازهاي واجب ديگر سه مرتبه الصلاة را به قصد رجاء بگويد

 

مسأله 917

 

مستحب است در روز اولي كه بچه بدنيا ميآيد يا پيش از آن كه بند نافش بيفتد ، در گوش راست او اذان و در گوش چپش اقامه بگويند .

 

 

مسأله 918

 

اذان هيجده جمله است : الله اكبر چهار مرتبه اشهد ان لا اله الا الله اشهد ان محمدا رسول الله ، حي علي الصلاة ، حي علي الفلاح ، حي علي خير العمل ، الله اكبر ، لا اله الا الله هر يك دو مرتبه ، واقامه هفده جمله است يعني دو مرتبه الله اكبر از اول اذان و يكمرتبه لا اله الا الله از آخر آن كم ميشود و بعد از گفتن حي علي خير العمل بايد دو مرتبه قد قامت الصلاة اضافه نمود .

 

 

مسأله 919

اشهد ان عليا ولي الله جزء اذان و اقامه نيست ولي خوبست بعد از اشهد ان محمدا رسول الله ، به قصد قربت گفته شود . ترجمه اذان و اقامه الله اكبر يعني خداي تعالي بزرگتر از آنست كه او را وصف كنند . اشهد ان لا اله الا الله يعني شهادت ميدهم كه غير خدائي كه يكتا وبيهمتا است خداي ديگري سزاوار پرستش نيست اشهد ان محمدا رسول الله يعني شهادت ميدهم كه حضرت محمد بن عبدالله صلي الله عليه وآله وسلم پيغمبر و فرستاده خدا است . اشهد ان عليا امير المؤمنين و ولي الله يعني شهادت ميدهم كه حضرت علي عليه الصلاة والسلام امير المؤمنين و ولي خدا بر همه خلق است . حي علي الصلاة يعني بشتاب براي نماز حي علي الفلاح يعني بشتاب براي رستگاري . حي علي خير العمل يعني بشتاب براي بهترين كارها كه نماز است . قد قامت الصلاه يعني به تحقيق نماز بر پا شد . لا اله الا الله يعني خدائي سزاوار پرستش نيست مگر خدائي كه يكتا و بيهمتا است .

 

 

مسأله 920

بين جمله‌هاي اذان و اقامه بايد خيلي فاصله نشود و اگر بين آنها بيشتر از معمول فاصله بيندازد ، بايد دوباره آنرا از سر بگيرد .

 

مسأله 921

اگر در اذان واقامه صدا را در گلو بيندازد چنانچه غنا شود ، يعني بطور آوازه‌خواني كه در مجالس لهو و بازيگري معمول است اذان و اقامه را بگويد ، حرام است و اگر غنا نشود مكروه ميباشد .

 

مسأله 922

در پنج نماز اذان ساقط ميشود : اول نماز عصر روز جمعه . دوم نماز عصر روز عرفه كه روز نهم ذي حجه است . سوم نماز عشاء شب عيد قربان ، براي كسي كه در مشعر الحرام باشد . چهارم نماز عصر و عشاء زن مستحاضه ، پنجم نماز عصر و عشاء كسي كه نميتواند از بيرون آمدن بول و غائط خودداري كند و در اين پنج نماز در صورتي اذان ساقط ميشود كه با نماز قبلي فاصله نشود يا فاصله كمي بين آنها باشد ، ولي فاصله شدن نافله و تعقيب ضرر ندارد .

 

مسأله 923

اگر براي نماز جماعتي اذان و اقامه گفته باشند ، كسي كه با آن جماعت نماز ميخواند ، نبايد براي نماز خود اذان و اقامه بگويد .

 

مسأله 924

اگر براي خواندن نماز جماعت به مسجد رود و ببيند جماعت تمام شده تا وقتي كه صفها بهم نخورده و جمعيت متفرق نشده ، نميتواند براي نماز خود اذان و اقامه بگويد در صورتي كه براي جماعت اذان واقامه گفته شده باشد .

 

مسأله 925

در جائي كه عده‌اي مشغول نماز جماعتند ، يا نماز آنان تازه تمام شده و صفها بهم نخورده است ، اگر انسان بخواند فرادي يا با جماعت ديگري كه برپا ميشود نماز بخواند ، با سه شرط اذان و اقامه از او ساقط ميشود : اول آن كه براي آن نماز ، اذان و اقامه گفته باشند . دوم آن كه نماز جماعت باطل نباشد . سوم آن كه نماز او و نماز جماعت در يك مكان باشد ، پس اگر نماز جماعت ، داخل مسجد باشد و او بخواهد در بام مسجد نماز بخواند ، مستحب است اذان و اقامه بگويد .

 

مسأله 926

اگر در شرط دوم از شرطهائي كه در مسأله پيش گفته شده شك كند ، يعني شك كند كه نماز جماعت صحيح بوده يا نه ، اذان واقامه از او ساقط است ولي اگر در يكي از دو شرط ديگر شك كند مستحب است اذان و اقامه بگويد .

 

مسأله 927

كسي كه اذان و اقامه ديگري را ميشنود مستحب است هر قسمتي را كه ميشنود بگويد ولي از ( حي علي الصلاه ) تا ( حي علي خير العمل ) را به اميد ثواب بگويد .

 

مسأله 928

كسي كه اذان و اقامه ديگري را شنيده ، چه با او گفته باشد يا نه ، در صورتي كه بين آن اذان و اقامه و نمازي كه ميخواهد بخواند زياد فاصله نشده باشد ، ميتواند براي نماز خود اذان واقامه نگويد .

 

مسأله 929

اگر مرد اذان زن را با قصد لذت بشنود ، اذان از او ساقط نميشود . بلكه اگر قصد لذت هم نداشته باشد ، ساقط شدن اذان اشكال دارد .

 

مسأله 930

اذان و اقامه نماز جماعت را بايد مرد بگويد ، ولي در جماعت زنان اگر زن اذان و اقامه بگويد كافي است .

 

مسأله 931

اقامه بايد بعد از اذان گفته شود و اگر قبل از اذان بگويند صحيح نيست .

 

مسأله 932

اگر كلمات اذان واقامه را بدون ترتيب بگويد ، مثلا حي علي الفلاح را پيش از حي علي الصلاه بگويد بايد از جائي كه ترتيب بهم خورده ، دوباره بگويد .

 

مسأله 933

بايد بين اذان و اقامه فاصله ندهد و اگر بين آنها بقدري فاصله دهد كه اذاني را كه گفته اذان اين اقامه حساب نشود مستحب است دوباره اذان و اقامه را بگويد و نيز اگر بين اذان و اقامه و نماز به قدري فاصله دهد كه اذان و اقامه آن نماز حساب نشود ، مستحب است دوباره براي آن نماز ، اذان واقامه بگويد .

 

مسأله 934

اذان و اقامه بايد به عربي صحيح گفته شود ، پس اگر به عربي غلط بگويد ، يا بجاي حرفي حرف ديگر بگويد ، يا مثلا ترجمه آنها را به فارسي بگويد صحيح نيست .

 

مسأله 935

اذان واقامه بايد بعد از داخل شدن وقت نماز گفته شود و اگر عمدا يا از روي فراموشي پيش از وقت بگويد باطل است .

 

مسأله 936

اگر پيش از گفتن اقامه شك كند كه اذان گفته يا نه بايد اذان را بگويد ، ولي اگر مشغول اقامه شود و شك كند كه اذان گفته يا نه ، گفتن اذان لازم نيست .

 

مسأله 937

اگر در بين اذان يا اقامه پيش از آن كه قسمتي را بگويد شك كند كه قسمت پيش از آن را گفته يا نه ، بايد قسمتي را كه در گفتن آن شك كرده بگويد ، ولي اگر در حال گفتن قسمتي از اذان يا اقامه شك كند كه آنچه پيش از آن است گفته يا نه ، گفتن آن لازم نيست .

 

مسأله 938

مستحب است انسان در موقع گفتن اذان ، رو به قبله بايستد و با وضو يا غسل باشد و دستها را به گوش بگذارد و صدا را بلند نمايد و بكشد و بين جمله‌هاي اذان كمي فاصله دهد وبين آنها حرف نزند .

 

مسأله 939

مستحب است بدن انسان در موقع گفتن اقامه آرام باشد و آنرا از اذان آهسته‌تر بگويد و جمله‌هاي آنرا به هم نچسباند ، ولي به اندازه‌اي كه بين جمله‌هاي اذان فاصله ميدهد ، بين جمله‌هاي اقامه فاصله ندهد .

 

مسأله 940

مستحب است بين اذان و اقامه يك قدم بردارد ، يا قدري بنشيند يا سجده كند ، يا ذكر بگويد يا دعا بخواند ، يا قدري ساكت باشد يا حرفي بزند يا دو ركعت نماز بخواند ولي حرف زدن بين اذان و اقامه نماز صبح مستحب نيست ، ولي نماز خواندن بين اذان و اقامه نماز مغرب را به اميد ثواب بياورد .

 

مسأله 941

مستحب است كسي را كه براي گفتن اذان معين ميكنند ، عادل و وقت شناس و صدايش بلند باشد و اذان را در جاي بلند بگويد.

 

+   90/06/20     محمد  |  آرشیو نظرات

شما اجازه ارسال نظر در این بخش را ندارید.

تقویم شیعه

ااَشهَدُ انَّ فاطِمَةَ الزَّهراء حُجَّةُ الله عَلی حُجَّجِ الله اَشهَدُ انَّ فاطِمَةَ سَیِّدَةٌ، حُجَّةُ الله عَلی حُجَّجِ الله اَشهَدُ انَّ فاطِمَةَ سَیِّدَةٌ اِنسِیَةُ، حُجَّةُ الله عَلی حُجَّجِ الله اَشهَدُ انَّ فاطِمَةَ سَیِّدَةٌ حَوراء، حُجَّةُ الله عَلی حُجَّجِ الله
اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً ولی الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حجة الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً صفی الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً وجه الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً ید الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً اُذن الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً عین الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سیف الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً خلیفة الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً صراط الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً قلب الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً نفس الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً عین الیقین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً رایة الهدی اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً ولایت الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سید العرب اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سید المرسلین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً امام المتقین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سید الوصیین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً امام البررة اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً فاروق اعظم اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً الصدیق الاکبر اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حیدر کرار اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سرّ الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حبیب الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً رحمة الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً نور الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً کلمة الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حجاب الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً آیت الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً یختار الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سرّ الاوصیاء اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سرّ المصنون اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سرّ الممکنات اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً قطب الدائرات اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً نقطة الکائنات اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حبل الله المتین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً یعسوب الدین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً نفس رسول الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً وصی رسول الله اشهد ان امیرالمؤمنین علی اخی رسول الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً امینة علی وحیه اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً خلیفة علی عباده اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً قسیم النار والجنة اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً قائد الغر المحجلین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً ممسوس فی ذات الله