دو عصر امیرالمؤمنین پس از رسول الله صلی الله علیه و آله


حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام پس از رحلت جانگداز رسول الله صلی الله علیه و آله دارای دو عصر و دوره بودند:
عصر اول: عصری که در آن دوران خانه نشین گشت- حدود 25 سال- و به جز اندکی از مردم با وی تماس و برخورد نداشتند چرا که نزدیک شدن مردم به ایشان و نیز بالعکس نزدیکی ایشان به مردم موجب به خطر افتادن جان مردم می شد به همین دلیل از گوشه خانه به گوشه مسجد خارج می شد تا به عبادت و نشر احکام بپردازد.
این مطلب بوضوح روشن است و وقتی در ورای آن هیچ گونه حجاب و راز و رمزی موجود نیست. جای هیچ بحث و بررسی هم ندارد. چرا که حکومت آن عصر اجازه دخالت به هیچ احدی نمی داد و هرکس خود را در معرض سرزنش و ملامت قرار می داد در نهایت مجبور به عذرخواهی می گشت اما چه بسا مهلت عذرخواهی نمی یافت و امور را به عقابی ناگهانی مبتلا می ساختند. حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام نیز به جهت مصلحت و امنیت اسلام و مسلمین عذری به جاو پذیرفتنی نداشتند.
عصر دوم: دورویی که حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام به خلافت رسیدند و افسار خلافت را به دست گرفتند.
اغیشان در هر دو عصر دارای یاران خاص و وفادار بودند؛ تعدادی از یاران عصر اول تا عصر دوم نیز در خدمت ایشان باقی ماندند همچون عمار بن یاسر، جابر بن انصاری، ابن عباس، حبیب بن مظاهر، عمرو بن الحمق الخزاعی، قیس بن سعد، ابن رافع، محمد بن ابی بکر، حجر بن عدی کندی و... نظایر ایشان.
در عصر دوم نیز دارای یارانی بی نظیر و برازنده بودند که مثل و مانندشان در روزگار یافت نخواهد شد همچون:زید و صعصعة بن صوحان، اویس قرنی، اصبغ بن نباته، علی و عبیدالله پسران ابی رافع، مالک اشتر، رشبد هجری، میثم تمار، کمیل بن زیاد و نظایرشان.
اینان نمونه و الگوی فضایل و اخلاق کریمانه و خزینه علوم و اسرار بودند، گویا بارها به این دنیا آمده و بی توجه به آن رخت سفر بسته اند یا آنچنان عمر طولانی داشتند که نسل ها و قرن های مختلف را دیده و با امت های مختلف زیسته و از آن پندهای فراوان آموخته و در نهایت بهترین و زیباترین اعمال را و نیکوترین و با فضیلت تریت اخلاق را انتخاب و اختار کرده اند.
همه دارایی آنان تنها همین اخلاق و فضائل نبود بلکه حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام از علم سرشار خود به آنان آموخته و آنان را امین اسرار غیبی و پیچیده خود ساخته بود، علوم و اسراری که کردم دیگر توانایی تحمل آن را نداشتند چرا که انسان همچون معدن می باشد و آیا درخت در زمین شوره زار رشد می کند؟ و آیا اصلا بذر و تخم را در زمین شوره زار می افشانند؟
 

همه اینان دارای آگاهی و بصیرت به هنان و آشکار علم و فضایل نفسانی، و اخلاق ذاتی و کسبی، و عبادت در قول و. عمل و اعضا و جوارح بودند. به راستی نمی دانم تک تک این افراد خاص و صالح چگونه در عصر اول توانستند در حالیکه حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام خانه نشین بودند و با مردم مراوده عمومی نداشتند، این افعال و خصلیص زیبا را از ایشان بیاموزند و چگونه آن اسرار علم و علم اسرار را فراگرفتند و با این آموخته نفسشان را از آلودگی ها پاک و مطهر ساختند تا آنجا که نزدیک بود ملائکه مقرب در صف آنها به مشقت و سختی افتند و موجودات ملأ اعلی بر صفات و کمالات شایسته آنها غبطه و حسرت خورند؟
و نمی دانم در عصر دوم در حالی که حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام مشغول جنگ و سرگرم جمع آوری امتی پراکنده و متفرق بودند، آن هم در آن مدت کوتاه که زمان، وسعت تعلیم و تعلم اینچنینی را نداشت، چگونه آن گروه صالح و شایسته رشد یافتند و آن علوم الهی را از ایشان فراگرفته و آن فضایل علوی را از وی کسب کردند تا آنکه شایستگی و لیاقت آنرا یافتند که امین و محرم نقاش اسرار و اسرارالنفائس گردند و با آن درجه از تصفیه و پاکسازی نفسشان نزدیک بود ملکی مجرد از نقائص مادی گردند نه آنان زذائل را می شناختند و نه رذائل ایشان را.
تنها جواب این پرسش این است که بگوئیم تنها امری که آنان را با این سرعت آماده ساخت تا الگوی تمام  و نمونه علم و فضایل و اصلاح گردند همان قدرت و نفوذ علم و کلام حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام بر سرعت تربیت و تربت پاک و سرشت آنان می باشد.
اگرچه عجیب نیست، اینان اگر درسی از تعالیم حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام را آموخته و مرحله ای را طی ساختند همان درس و مرحله بذری شد برای رسیدن به مرحله بعد و واسطه ای گشت برای شایستگی و اهلیت یافتن رتبه برتر، چرا که آنان دارای تربت و ذات و سرشتی صالح برای بذر تعالیم وی بودند تا بتوانند خود را به مراتب عالی برسانند. حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام نیز هرگاه تربت و سرشتی پاک و صالح برای تربیت و پخش بذر می یافت بذری از تعالیمش را که به رشد و بالندگی او سرعت می داد بر جانش افشانده و می کاشت..
آری! دلیل رشد و سرعت تربیت این افراد همان تربت و سرشت پاکشان بود.

تقویم شیعه

ااَشهَدُ انَّ فاطِمَةَ الزَّهراء حُجَّةُ الله عَلی حُجَّجِ الله اَشهَدُ انَّ فاطِمَةَ سَیِّدَةٌ، حُجَّةُ الله عَلی حُجَّجِ الله اَشهَدُ انَّ فاطِمَةَ سَیِّدَةٌ اِنسِیَةُ، حُجَّةُ الله عَلی حُجَّجِ الله اَشهَدُ انَّ فاطِمَةَ سَیِّدَةٌ حَوراء، حُجَّةُ الله عَلی حُجَّجِ الله
اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً ولی الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حجة الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً صفی الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً وجه الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً ید الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً اُذن الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً عین الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سیف الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً خلیفة الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً صراط الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً قلب الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً نفس الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً عین الیقین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً رایة الهدی اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً ولایت الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سید العرب اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سید المرسلین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً امام المتقین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سید الوصیین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً امام البررة اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً فاروق اعظم اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً الصدیق الاکبر اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حیدر کرار اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سرّ الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حبیب الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً رحمة الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً نور الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً کلمة الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حجاب الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً آیت الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً یختار الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سرّ الاوصیاء اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سرّ المصنون اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً سرّ الممکنات اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً قطب الدائرات اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً نقطة الکائنات اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً حبل الله المتین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً یعسوب الدین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً نفس رسول الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً وصی رسول الله اشهد ان امیرالمؤمنین علی اخی رسول الله اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً امینة علی وحیه اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً خلیفة علی عباده اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً قسیم النار والجنة اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً قائد الغر المحجلین اشهد ان امیرالمؤمنین عَلِيّاً ممسوس فی ذات الله